W ostatnich dniach prezydent USA Donald Trump wykonał szereg gestów i ustępstw w stosunku do Rosji. Podjął decyzję o zawieszeniu sankcji, umożliwiając eksport rosyjskiego oleju napędowego m.in. do USA, oraz odstąpił od stosowania nowych, które miały zostać nałożone na podstawie tzw. ustawy Grahama.
https://www.osw.waw.pl/pl/publikacje/analizy/2026-10-23/nowa-stara-strategia-trumpa-wobec-rosji-i-ukrainy
Tag: Polityka
Od połowy października br. doszło w Albanii do eskalacji przemocy podczas trwających od maja protestów antyrządowych. Do niedawna demonstracje, których uczestnicy domagają się przede wszystkim ustąpienia premiera Ediego Ramy, miały charakter pokojowy.
https://www.osw.waw.pl/pl/publikacje/analizy/2026-10-22/albania-eskalacja-protestow
15 października Bundestag przyjął nowelizację ustawy o handlu uprawnieniami do emisji związanymi ze spalaniem paliw (Brennstoffemissionshandelsgesetz, BEHG), która utrzymuje w 2027 r. aktualnie obowiązujący przedział cen CO2 (55–65 euro za tonę CO2) w krajowym mechanizmie odpłatności za wydzielanie dwutlenku węgla w sektorach nieobjętych systemem EU ETS, czyli zwłaszcza w transporcie oraz użytkowaniu budynków. Rząd zdecydował się na tę zmianę z powodu odroczenia przez UE wejścia w życie ETS2 z 2027 na 2028 r.
https://www.osw.waw.pl/pl/publikacje/analizy/2026-10-22/niemcy-zamrozenie-ceny-co2-w-krajowym-ets2-na-2027-rok
21 października Władimir Putin odbył trzygodzinną rozmowę w Petersburgu ze Stevem Witkoffem, specjalnym wysłannikiem prezydenta Donalda Trumpa. Uczestniczyli w niej: doradca ds. polityki zagranicznej Putina Jurij Uszakow, specjalny wysłannik rosyjskiego przywódcy ds. współpracy inwestycyjnej z zagranicą, Kiriłł Dmitrijew oraz zdalnie zięć Donalda Trumpa, Jared Kushner.
https://www.osw.waw.pl/pl/publikacje/analizy/2026-10-22/rosyjski-dialog-z-usa-bez-przelomu-i-ustepstw
Ukraina znalazła się prawdopodobnie w najtrudniejszej sytuacji gospodarczej od wiosny 2022 r., a nakładające się na siebie sektorowe kryzysy grożą dalszym pogłębianiem problemów. Trwająca od końca lipca br. faktyczna blokada ukraińskich portów czarnomorskich doprowadziła do załamania eksportu produktów rolnych, w szczególności zbóż. Kontynuowana od końca sierpnia nowa fala rosyjskich ataków, z wykorzystaniem m.in. dronów wyposażonych w silniki odrzutowe, spowodowała znaczne zniszczenia.
https://www.osw.waw.pl/pl/publikacje/komentarze-osw/2026-10-23/rosyjska-wojna-na-wyniszczenie-i-narastajace-problemy
21 października Duma Państwowa (niższa izba parlamentu) zatwierdziła wnioskowane przez premiera, a przygotowane na Kremlu, zmiany w składzie rządu (największe od maja 2024 r.). Dotyczą one przede wszystkim stanowisk wicepremierów, których liczba zwiększy się z ośmiu do dziewięciu.
https://www.osw.waw.pl/pl/publikacje/analizy/2026-10-21/zmiany-w-rosyjskim-rzadzie-dalsza-mobilizacja-zasobow-na-dluga-wojne
25 października w Serbii odbędą się trzecie w ciągu ostatnich sześciu lat przedterminowe wybory parlamentarne. Rozpisano je pod naciskiem wielomiesięcznych demonstracji studenckich, które wybuchły po katastrofie budowlanej w Nowym Sadzie w listopadzie 2024 r. Z czasem ruch protestu przerodził się w projekt polityczny – Studencką Listę (SL). To właśnie ona będzie głównym konkurentem rządzącej od 2012 r. Serbskiej Partii Postępowej (SNS), na której czele stoi były prezydent kraju Aleksandar Vučić.
https://www.osw.waw.pl/pl/publikacje/komentarze-osw/2026-10-21/vucic-czy-studenci-serbia-przed-wyborami-parlamentarnymi
20 października parlament Rumunii udzielił wotum zaufania rządowi bezpartyjnego dyplomaty Luki Niculescu (zob. Aneks). „Za” głosowało 280 parlamentarzystów, „przeciw” – 58 (wymagane minimum: 233). Gabinet poparły przede wszystkim postkomunistyczna, centrolewicowa Partia Socjaldemokratyczna (PSD), centroprawicowa Partia Narodowo-Liberalna (PNL) oraz reprezentujący mniejszość węgierską Demokratyczny Związek Węgrów w Rumunii (UDMR), a także grupa mniejszości narodowych i część pozostałych deputowanych.
https://www.osw.waw.pl/pl/publikacje/analizy/2026-10-22/nowy-rzad-w-rumunii-koniec-kryzysu-poczatek-niepewnosci
17 października zakończył się w Czechach tygodniowy cykl wyborów do Senatu (izby wyższej) i samorządów lokalnych. Spośród 27 wolnych mandatów w Senacie (co dwa lata wybiera się jedną trzecią składu na sześć lat) najwięcej – 10 – uzyskała liberalna partia Burmistrzowie i Niezależni (STAN), która uplasowała się przed prawicową Obywatelską Partią Demokratyczną (ODS) – 7. Oznacza to utrzymanie przez tę ostatnią najsilniejszego klubu senackiego (tworzonego z liberalną partią TOP 09) oraz funkcji przewodniczącego Senatu.
https://www.osw.waw.pl/pl/publikacje/analizy/2026-10-20/wybory-samorzadowe-i-senackie-w-czechach-ostrzezenie-dla-obozu-wladzy
Pełnoskalowa rosyjska agresja na Ukrainę pogłębiła w Mołdawii poczucie zagrożenia ze strony Rosji i zmobilizowała władze do szybszego zrywania powiązań z Moskwą i zależności od niej. W niespełna pięć lat proces ten objął płaszczyzny: gospodarczą (energetyka i handel), legislacyjną, medialną, językową, kulturową, polityczno-międzynarodową, a częściowo nawet religijną. Osłabła także pozycja Kremla w separatystycznym Naddniestrzu (tzw. lewobrzeże), stanowiącym od lat 90. jego de facto protektorat.
https://www.osw.waw.pl/pl/publikacje/komentarze-osw/2026-10-20/derusyfikacja-moldawii-przyspieszony-odwrot-od-rosji-po-2022