1 września Kiszyniów po raz pierwszy w historii objął podmioty gospodarcze działające w separatystycznym Naddniestrzu obowiązkiem odprowadzania do mołdawskiego budżetu podatku VAT i akcyzy od części importowanych przez nie towarów. Nowe regulacje dotyczą m.in. alkoholu, wyrobów tytoniowych, niektórych pojazdów, komputerów i telefonów oraz dóbr luksusowych (kawioru, perfum, futer, biżuterii). Od 2027 r. reżimem tym objęte zostaną kolejne kategorie produktów, a docelowo do 2030 r.
https://www.osw.waw.pl/pl/publikacje/analizy/2026-09-04/moldawia-podatki-narzedziem-reintegracji-naddniestrza
Kategoria: Ośrodek Studiów Wschodnich
W wyborach do parlamentu Saksonii-Anhalt 6 września zwyciężyła AfD, zdobywając 43,8% głosów (+23 p.p. więcej niż w 2021 r.). Wynik ten przełożył się na 39 mandatów w 83-osobowym landtagu. Rządząca dotąd landem CDU uzyskała jedynie 17,2% (-19,9 p.p.) i 15 mandatów. Trzecie miejsce zajęła współrządząca dotychczas SPD, osiągając wynik 9,3% (+0,9 p.p.), co przełożyło się na osiem mandatów. Tyle samo mandatów uzyskali Zieloni z poparciem 8,9% (+3 p.p.) oraz Die Linke (Lewica) z 8,6% (-2,4 p.p.) głosów.
https://www.osw.waw.pl/pl/publikacje/analizy/2026-09-07/niemcy-spektakularne-zwyciestwo-afd-w-saksonii-anhalt
Komisja Europejska (KE) chce zwiększenia do ok. 150 mld euro środków na cele obronne w projekcie wieloletnich ram finansowych (WRF) na lata 2028–2034. W ramach reformy unijnego budżetu KE planuje odejście od wielu małych programów sektorowych na rzecz większych i bardziej elastycznych instrumentów. Obrona ma stać się jednym z priorytetów finansowania. Większość środków miałaby być rozdysponowana w ramach nowego Europejskiego Funduszu Konkurencyjności premiującego najbardziej innowacyjne i rentowne projekty.
https://www.osw.waw.pl/pl/publikacje/analizy/2026-09-07/wojenny-efekt-skali-150-mld-euro-na-obrone-w-budzecie-ue-na-lata-2028
5 września specjalni wysłannicy prezydenta Donalda Trumpa, Steven Witkoff i Jared Kushner, przebywali w Moskwie, wznawiając, po ponad półrocznej przerwie, próby doprowadzenia do zakończenia agresji Rosji na Ukrainę. Rozmowy na Kremlu z Władimirem Putinem, z udziałem jego doradcy ds. polityki zagranicznej Jurija Uszakowa i specjalnego przedstawiciela ds. współpracy ekonomicznej Kiriłła Dmitriewa, trwały trzy godziny. Strona amerykańska twierdziła, że podczas spotkania z obydwu stron pojawiły się nowe pomysły w kwestii sposobów zakończenia wojny.
https://www.osw.waw.pl/pl/publikacje/analizy/2026-09-07/witkoff-i-kushner-w-moskwie-oraz-kijowie-bialy-dom-wznawia
4 września Narodowe Antykorupcyjne Biuro Ukrainy (NABU) dokonało przeszukania w siedzibie Prokuratora Generalnego (PG) Rusłana Krawczenki. Tego samego dnia służba poinformowała o przeprowadzeniu operacji „Kartagina” skierowanej przeciwko zorganizowanej grupie przestępczej w biurze PG. Według NABU w 2025 r.
https://www.osw.waw.pl/pl/publikacje/analizy/2026-09-07/ukraina-grupa-przestepcza-w-prokuraturze-generalnej
3 września prezydent Wołodymyr Zełenski zapowiedział dymisje zastępców szefów Służby Bezpieczeństwa Ukrainy (SBU) i Głównego Zarządu Wywiadu Ministerstwa Obrony Ukrainy (HUR). Decyzja jest reakcją na incydent użycia broni przez funkcjonariuszy SBU wobec członków HUR w Kijowie. Konflikt był wynikiem działań SBU wobec Stepana Kapłunowa, zastępcy dowódcy Rosyjskiego Korpusu Ochotniczego (RDK), podporządkowanego strukturom HUR.
https://www.osw.waw.pl/pl/publikacje/analizy/2026-09-08/sbu-kontra-hur-konflikt-sluzb-bezpieczenstwa-na-ukrainie
31 sierpnia Xi Jinping promulgował nowelizację Ustawy o mobilizacji obronnej ChRL (中华人民共和国国防动员法) z 2010 r., która wejdzie w życie 1 października br. Nie wprowadza ona rewolucji w systemie mobilizacyjnym, ale znacząco rozszerza zdolność państwa do szybkiej mobilizacji wszelkich zasobów, w tym technologicznych i cyfrowych. Wzmacnia też bezpośrednią kierowniczą rolę Komunistycznej Partii Chin (KPCh) i samego Xi Jinpinga, eliminując de facto struktury państwowe z procesu decyzyjnego.
https://www.osw.waw.pl/pl/publikacje/analizy/2026-09-09/nowelizacja-ustawy-o-mobilizacji-obronnej-chrl
W ciągu ostatnich trzech miesięcy Ukraina zintensyfikowała ataki na zaplecze operacyjne armii rosyjskiej na Krymie: węzły logistyczne, infrastrukturę drogową, kolejową i morską, zgrupowania wojsk, systemy obrony powietrznej, składy amunicji i stanowiska dowodzenia. Celem stało się odcięcie półwyspu od uzupełnień wojskowych i paliwowych, a także uszkodzenie obiektów infrastruktury energetycznej oraz linii komunikacyjnych dostarczających zaopatrzenie dla ludności. W efekcie władze okupacyjne na Krymie ogłosiły pod koniec czerwca trwający do dziś stan sytuacji nadzwyczajnej.
https://www.osw.waw.pl/pl/publikacje/analizy/2026-09-09/o-jeden-most-za-daleko-ukrainska-operacja-blokady-krymu
Od sierpnia w Rosji ponownie zaobserwowano oznaki zaostrzenia kryzysu paliwowego, objawiające się m.in. deficytem benzyny w wielu regionach, wzrostem cen oraz kolejkami na stacjach benzynowych. Pogorszenie nastąpiło w wyniku intensyfikacji ukraińskich ataków na rosyjskie rafinerie i po częściowej stabilizacji rynku w połowie lipca. W sierpniu doszło do co najmniej 22 uderzeń, co stanowi rekord od początku wojny.
https://www.osw.waw.pl/pl/publikacje/analizy/2026-09-10/rosja-druga-fala-kryzysu-paliwowego