25 września minister sprawiedliwości Turcji poinformował o aresztowaniu 45 osób w toku śledztwa dotyczącego podejrzeń o manipulowanie kursami akcji na giełdzie stambulskiej, za pośrednictwem funduszy inwestycyjnych. Śledczy badają m.in., czy środki inwestorów wykorzystywano do sztucznego podbijania cen mało płynnych spółek, których akcjami handlowano na niewielką skalę, aby fundusze mogły wykazywać wysokie zyski i przyciągać kolejnych klientów.
https://www.osw.waw.pl/pl/publikacje/analizy/2026-10-01/wstrzas-na-tureckiej-gieldzie-kolejny-kryzys-zaufania-do-rynku
Kategoria: Ośrodek Studiów Wschodnich
Od 28 lutego bieżącego roku trwa konflikt zbrojny między USA i Izraelem a Iranem. Zarówno działania militarne, jak i presja na destabilizację systemu irańskiego okazały się niewystarczające do osiągnięcia zakładanych celów. W kolejnych miesiącach ciężar konfliktu przeniósł się na walkę o kontrolę nad cieśniną Ormuz i – szerzej – na gospodarcze wyczerpanie Iranu, jak też USA. Jednocześnie rośnie znaczenie konfliktów lokalnych – w Libanie, Iraku i Jemenie – oraz waga pogłębiającego się kryzysu porządku regionalnego.
https://www.osw.waw.pl/pl/publikacje/komentarze-osw/2026-10-01/kryzys-wokol-iranu-wojna-na-wielu-frontach
27 września prezydent Serbii Aleksandar Vučić zrezygnował ze stanowiska na osiem miesięcy przed końcem swojej drugiej (i ostatniej możliwej) kadencji. Do czasu wyłonienia następcy obowiązki głowy państwa przejmie jego wieloletnia bliska współpracowniczka – przewodnicząca parlamentu Ana Brnabić. To ona wskaże także datę wyborów prezydenckich, które muszą się odbyć najpóźniej w ciągu 90 dni od oficjalnego wpłynięcia rezygnacji do parlamentu (tj. najpóźniej 27 grudnia – w ostatnią niedzielę roku).
https://www.osw.waw.pl/pl/publikacje/analizy/2026-09-28/dymisja-prezydenta-vucicia-w-serbii-teatr-jednego-aktora
W dniach 18–20 września w Rosji odbyły się pseudowybory parlamentarne, w których wyłoniono nowy, 450-osobowy skład Dumy Państwowej (izby niższej parlamentu). Ponadto, jak co roku, przeprowadzono szereg elekcji regionalnych i lokalnych. „Wybory” parlamentarne po raz pierwszy zorganizowano na okupowanych terytoriach Ukrainy, w warunkach panującego tam stanu wojennego i masowego terroru wobec ludności cywilnej.
https://www.osw.waw.pl/pl/publikacje/komentarze-osw/2026-09-25/specjalna-operacja-wyborcza-kreml-wybral-nowych-deputowanych
Były prezydent Kosowa Hashim Thaçi, jeden z przywódców partyzanckiej Armii Wyzwolenia Kosowa (UÇK) i jej politycznego skrzydła – Demokratycznej Partii Kosowa (PDK), został skazany na 25 lat pozbawienia wolności. Izby Specjalistyczne Kosowa (KSC) uznały go oraz trzech innych liderów UÇK (Kadri Veseli, Rexhep Selimi, Jakup Krasniqi) winnych zbrodni wojennych popełnionych w latach 1998–1999 przeciwko serbskiej, romskiej i albańskiej ludności cywilnej.
https://www.osw.waw.pl/pl/publikacje/analizy/2026-09-24/kosowo-byli-liderzy-partyzantki-skazani-na-wieloletnie-wiezienie
23 września prezydent Azerbejdżanu Ilham Alijew ułaskawił obywatela Francji Martina Ryana, skazanego w marcu br. przez sąd w Baku na 10 lat pozbawienia wolności za szpiegostwo obejmujące m.in. azerbejdżańską produkcję zbrojeniową. Zwolnienie dwóch odbywających kary w azerbejdżańskim więzieniu Francuzów to oczekiwana przez Paryż „zapłata” za wykreślenie z list sankcyjnych UE uzbecko-rosyjskiego oligarchy Aliszera Usmanowa, o co wielokrotnie apelował Alijew.
https://www.osw.waw.pl/pl/publikacje/analizy/2026-09-24/azerbejdzan-francja-szansa-na-nowe-otwarcie
W zaplanowanych na 3 października wyborach do 100-osobowego jednoizbowego parlamentu Łotwy (Saeimy) zwycięży prawdopodobnie Zjednoczona Lista (łot. Apvienotais saraksts, AS) pod wodzą urzędującego premiera Andrisa Kulbergsa. Jego nominacja w maju br., która zakończyła serię kryzysów koalicyjnych, zmieniła dynamikę preferencji wyborczych i przyniosła AS nagły wzrost notowań sondażowych.
https://www.osw.waw.pl/pl/publikacje/analizy/2026-09-23/wybory-parlamentarne-na-lotwie-obecny-premier-idzie-po-zwyciestwo
22 września po ośmiomiesięcznych negocjacjach Stany Zjednoczone, Dania i Grenlandia zawarły porozumienie uzupełniające duńsko-amerykański układ o obronie wyspy z 1951 r. Dokument potwierdza pełen wojskowy dostęp USA do Grenlandii, gwarantując możliwość rozbudowy i modernizacji bazy Sił Kosmicznych USA w Pituffik oraz ustanowienia dodatkowych baz w Narsarsuaq i Mestersvig. Strony mogą inicjować powstanie nowej infrastruktury wojskowej, ale wymaga to trójstronnych konsultacji.
https://www.osw.waw.pl/pl/publikacje/analizy/2026-09-24/wywazanie-otwartych-drzwi-umowa-miedzy-usa-dania-i-grenlandia