Pełnoskalowa rosyjska agresja na Ukrainę pogłębiła w Mołdawii poczucie zagrożenia ze strony Rosji i zmobilizowała władze do szybszego zrywania powiązań z Moskwą i zależności od niej. W niespełna pięć lat proces ten objął płaszczyzny: gospodarczą (energetyka i handel), legislacyjną, medialną, językową, kulturową, polityczno-międzynarodową, a częściowo nawet religijną. Osłabła także pozycja Kremla w separatystycznym Naddniestrzu (tzw. lewobrzeże), stanowiącym od lat 90. jego de facto protektorat.
https://www.osw.waw.pl/pl/publikacje/komentarze-osw/2026-10-20/derusyfikacja-moldawii-przyspieszony-odwrot-od-rosji-po-2022
Kategoria: Ośrodek Studiów Wschodnich
Personalistyczny charakter reżimu Alaksandra Łukaszenki, jego coraz bardziej zaawansowany wiek (72 lata) oraz widoczne co pewien czas komplikacje zdrowotne sprawiają, że problem przekazania władzy nabiera coraz większego znaczenia. Rozstrzygnięcia tej kwestii nie ułatwia sam dyktator. Jego komunikaty o ewentualnych następcach są niejasne i służą przede wszystkim zamaskowaniu głębokiej obawy przed sprecyzowaniem mechanizmu tego procesu.
https://www.osw.waw.pl/pl/publikacje/komentarze-osw/2026-10-20/panstwo-jako-biznes-rodzinny-warianty-sukcesji-na-bialorusi
16 października w Bundestagu odbyło się pierwsze czytanie rządowego projektu ustawy o Fundacji Ucieczka, Wypędzenie, Pojednanie (Stiftung Flucht, Vertreibung, Versöhnung, SFVV). Fundacja powstała w 2008 r., a jej zadaniem jest kultywowanie pamięci o przymusowych migracjach XX wieku, w tym o wysiedlonych w czasie II wojny światowej i po jej zakończeniu Niemcach, m.in. z dawnych ziem wschodnich Rzeszy i Czechosłowacji.
https://www.osw.waw.pl/pl/publikacje/analizy/2026-10-20/nowa-ustawa-o-fundacji-ucieczka-wypedzenie-pojednanie-niemcy-na
W dniach 7–11 października ukraińskie drony uderzyły w trzy centra danych należące do rosyjskiego koncernu technologicznego Yandex. 14 października zaatakowane zostało kolejne centrum w Bałakowie (obwód saratowski), będące własnością Sbierbanku – największego komercyjnego banku Rosji, a 18 października ucierpiała serwerownia (w obwodzie leningradzkim) obsługująca VK (dawniej WKontaktie, ros. ВКонтакте, pol. WKontakcie) – największą sieć społecznościową w tym kraju.
https://www.osw.waw.pl/pl/publikacje/analizy/2026-10-19/centra-danych-w-rosji-skutki-atakow-ukrainskich-dronow
13 października na konferencji międzyrządowej Ukraina–UE w Luksemburgu wszystkie państwa członkowskie wyraziły zgodę na otwarcie przez Kijów drugiego i trzeciego klastra negocjacyjnego (Rynek wewnętrzny oraz Konkurencyjność i wzrost sprzyjający włączeniu społecznemu), obejmujących łącznie 17 rozdziałów negocjacyjnych. Regulują one warunki przyszłej integracji gospodarczej Ukrainy z UE i dotyczą przepisów niezbędnych do funkcjonowania na wspólnym rynku UE, m.in.
https://www.osw.waw.pl/pl/publikacje/analizy/2026-10-16/ocieplenie-wegry-odblokowuja-otwarcie-dwoch-klastrow-negocjacyjnych
9 października Komisja Europejska (KE) i władze Chińskiej Republiki Ludowej osiągnęły porozumienie dotyczące ograniczenia napływu samochodów hybrydowych z Chin do Unii Europejskiej. Uzgodnienia zapadły podczas drugiego posiedzenia mechanizmu konsultacji handlowo-inwestycyjnych, prowadzonego w Pekinie przez komisarza Maroša Šefčovicia i ministra handlu Wang Wentao. We wspólnym komunikacie strony nie ujawniły szczegółów rozwiązania, wskazując jedynie, że ma być ono zgodne z regułami Światowej Organizacji Handlu (WTO).
https://www.osw.waw.pl/pl/publikacje/analizy/2026-10-14/porozumienie-ke-i-chrl-ws-ograniczenia-importu-aut-hybrydowych-do-ue
Prezydent Wołodymyr Zełenski oświadczył, że partnerzy (w domyśle USA) nie powiadomili Ukrainy o rosyjskich atakach z użyciem pocisków balistycznych na Kijów wieczorem 12 października, a następnie wieczorem 13 października. Mówiąc o drugim z nich, podkreślił, że trafiona została kijowska elektrownia TEC-4 i uszkodzony budynek mieszkalny. O braku informacji od partnerów o startach rakiet z terytorium agresora wieczorem 13 października donosiło także ukraińskie Dowództwo Sił Powietrznych.
https://www.osw.waw.pl/pl/publikacje/analizy/2026-10-14/ukrainskie-problemy-z-danymi-wywiadowczymi-usa-i-systemem-starshield
Na specjalnym posiedzeniu 14 października parlament Saksonii-Anhalt przyjął wspólną uchwałę Alternatywy dla Niemiec (AfD) i Związku Sahry Wagenknecht (BSW) Rozmowy pokojowe zamiast rozszerzania wojny na Ukrainie. AfD (39 deputowanych) i BSW (5) dysponują większością w 83-miejscowym landtagu, lecz formalnie nie tworzą koalicji. Kluby parlamentarne domagają się w dokumencie natychmiastowego zawieszenia broni i rozpoczęcia negocjacji z Moskwą, połączonych z normalizacją stosunków gospodarczych i bezzwłocznym zniesieniem sankcji.
https://www.osw.waw.pl/pl/publikacje/analizy/2026-10-15/saksonia-anhalt-afd-i-bsw-zadaja-zakonczenia-udzielania-pomocy