Kategorie
Ośrodek Studiów Wschodnich

Derusyfikacja Mołdawii. Przyspieszony odwrót od Rosji po 2022 roku https://www.osw.waw.pl/pl/publikacje/komentarze-osw/2026-10-20/derusyfikacja-moldawii-przyspieszony-odwrot-od-rosji-po-2022

Pełnoskalowa rosyjska agresja na Ukrainę pogłębiła w Mołdawii poczucie zagrożenia ze strony Rosji i zmobilizowała władze do szybszego zrywania powiązań z Moskwą i zależności od niej. W niespełna pięć lat proces ten objął płaszczyzny: gospodarczą (energetyka i handel), legislacyjną, medialną, językową, kulturową, polityczno-międzynarodową, a częściowo nawet religijną. Osłabła także pozycja Kremla w separatystycznym Naddniestrzu (tzw. lewobrzeże), stanowiącym od lat 90. jego de facto protektorat.
https://www.osw.waw.pl/pl/publikacje/komentarze-osw/2026-10-20/derusyfikacja-moldawii-przyspieszony-odwrot-od-rosji-po-2022

Kategorie
Ośrodek Studiów Wschodnich

Więcej chęci niż środków. Rumunia wobec zagrożenia dronowego https://www.osw.waw.pl/pl/publikacje/analizy/2026-10-06/wiecej-checi-niz-srodkow-rumunia-wobec-zagrozenia-dronowego

W ostatnich miesiącach wyraźnie wzrosła częstotliwość naruszeń rumuńskiej przestrzeni powietrznej i wód terytorialnych przez rosyjskie (a sporadycznie także ukraińskie) drony. Od 1 stycznia do 27 września br. MON odnotowało 30 takich przypadków, co stanowi ponad 60% wszystkich wtargnięć do Rumunii od początku trwającej ponad cztery i pół roku pełnoskalowej inwazji na Ukrainę i trzykrotność wyniku z całego 2025 r. (dziewięć). Tylko między końcem lipca a końcem sierpnia doszło do siedmiu incydentów.
https://www.osw.waw.pl/pl/publikacje/analizy/2026-10-06/wiecej-checi-niz-srodkow-rumunia-wobec-zagrozenia-dronowego

Kategorie
Le Monde Diplomatique PL Polski

Jemen i żelazna pięść Waszyngtonu Kiku Mizuno, Joy Gordon, Nr 4 (200), W najnowszym numerze https://monde-diplomatique.pl/jemen-i-zelazna-piesc-waszyngtonu/

W Jemenie pogłębia się kryzys humanitarny. Biuro Narodów Zjednoczonych do spraw Koordynacji Pomocy Humanitarnej (UNOCHA) informowało zeszłej jesieni, że Jemen doświadcza najpoważniejszej katastrofy humanitarnej od 2022 r., czyli od czasu pełnoskalowego konfliktu[1]. Siedem na dziesięć rodzin nie jest w stanie zaspokoić podstawowych potrzeb żywnościowych, a „prawie jedna na trzy rodziny nie je nic przez całą […]
https://monde-diplomatique.pl/jemen-i-zelazna-piesc-waszyngtonu/

Kategorie
Le Monde Diplomatique PL Polski

Dzień jak każdy inny Benoît Bréville, Nr 4 (200), Wybrane artykuły https://monde-diplomatique.pl/dzien-jak-kazdy-inny/

To był wieczór jak każdy inny. O godzinie 21:00 stacja TF1 wyemitowała w telewizji nowy odcinek programu „Koh-Lanta”, M6 postawiło na stary odcinek programu „Koszmar w kuchni”, a Arte, kanał francusko-niemiecki, oddawał się śledzeniu rosyjskiego zagrożenia – emitując dokument o skromnym tytule „Europa w rękach Putina”. Sam dzień był jednak niezwykły. Przypomnijmy. 7 kwietnia br., […]
https://monde-diplomatique.pl/dzien-jak-kazdy-inny/

Kategorie
Polski SolarPunk Sztuczna Inteligencja Technologia Wszechkryzys

SI w cywilizacji solarpunkowej – szanse i zagrożenia

SI nie jest jednorodną kategorią do przyjęcia lub odrzucenia w całości. Rozdzielamy trzy pytania: o samą koncepcję, o dzisiejszy wielkoskalowy przemysł SI i o możliwość zdecentralizowanego modelu służącego samorządności.

Kategorie
Polski SolarPunk

SolarPunk walczący?

SolarPunk stawia pytania o swoją skłonność do konfrontaci w kontekście rywalizacji i przeciwstawiania się zagrożeniom. W obliczu upadku cywilizacji przemysłowej, praktycy muszą stawić czoła nie tylko innym nurtom politycznym, ale także ekologicznym wyzwaniom, co rodzi pytanie o akceptowalne metody działania i ich radykalność w dążeniu do nowego kształtu społeczeństwa.

Kategorie
Polski

Jedna wojna po drugiej Nr 3 (199), Wybrane artykuły, Przemysław Wielgosz https://monde-diplomatique.pl/jedna-wojna-po-drugiej/

Istnieje coś takiego jak retoryka monachijska. Ma ona całkiem długą historię wynikającą z dużej mocy perswazyjnej, która zwykle rozbraja próby zrozumienia jej rzeczywistej funkcji. Kto chciałby zostać okrzyknięty naiwniakiem, ślepcem lub pożytecznym idiotą nowego Hitlera Taki szantaż ma sens, bo przecież w rzeczywistości tym, którzy przywołują „Monachium” właściwie nigdy nie chodziło o stawienie czoła realnemu […]
https://monde-diplomatique.pl/jedna-wojna-po-drugiej/

Kategorie
Le Monde Diplomatique PL Polski

Puszcza śmierci Jacek Kochanowski, Nr 2 (198), W najnowszym numerze https://monde-diplomatique.pl/puszcza-smierci/

Polska, pozbawiając osoby w drodze prawa do azylu i wy­pychając je z powrotem na Białoruś złamała prawo polskie, prawo Unii Europejskiej i prawo międzynarodowe. Rządy PiS z koalicjantami i KO z koalicjantami złamały art. 56 Konstytucji RP (prawo do azylu), ustawę z 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony. Rząd pod­jął próby legalizacji samej praktyki push-backów […]
https://monde-diplomatique.pl/puszcza-smierci/

Kategorie
Le Monde Diplomatique PL Polski

Odpowiedź pod adresem moich krytyków Francesca Albanese, Nr 2 (198), W najnowszym numerze https://monde-diplomatique.pl/odpowiedz-pod-adresem-moich-krytykow/

Francuski minister spraw zagranicznych, Jean-Noël Barrot, nalega, upiera się i wikła coraz bardziej: specjalna sprawozdawczyni ONZ ds. sytuacji na okupowanych terytoriach palestyńskich powinna ustąpić… za słowa, których nie wypowiedziała. Francesca Albanese odpowiada na naszych łamach na szeroką kampanię oszczerstw, której pada ofiarą. Od ponad dwóch lat mój mandat jest przedmiotem starannie koordynowanych i coraz gwałtowniejszych […]
https://monde-diplomatique.pl/odpowiedz-pod-adresem-moich-krytykow/

Kategorie
Le Monde Diplomatique PL Polski

Nieposkromiony optymizm Wybrane artykuły, Nr 2 (198), Benoît Bréville https://monde-diplomatique.pl/nieposkromiony-optymizm/

W sobotę 7 marca 50 tys. osób przemaszerowało przez Londyn, protestując przeciwko wojnie prowadzonej przez Izrael i Stany Zjednoczone w Iranie. Uczestnictwo było liczne w porównaniu z innymi metropoliami zachodnimi, ale znikome, jeśli cofniemy się w czasie: 15 lutego 2003 r. ponad milion demonstrantów przemaszerowało ulicami Londynu, protestując przeciwko inwazji na Irak. Kilkaset tysięcy ludzi […]
https://monde-diplomatique.pl/nieposkromiony-optymizm/